หมวดที่เกี่ยวข้องกับอำนาจพนักงานเจ้าหน้าที่ มีการปรับเปลี่ยนหลายอนุมาตรา

ส่วนที่เกี่ยวข้องกับสถานประกอบการ : จนท สามารถเข้าตรวจสถานที่ต้องสงสัยและบันทึกภาพได้

ส่วนที่เกี่ยวข้องกับผู้ตรวจสอบ ผู้ตรวจประเมิน ผู้รับผิดชอบ : จนท สามารถเรียกมาให้ข้อเท็จจริงได้

นอกจากนี้ยังมีส่วนเพิ่มในเรื่องของ การเก็บค่าธรรมเนียมใบอนุญาต ออกหนังสือเตือน พักหรือเพิกถอนการใช้ใบอนุญาต อยู่ในกฎกระทรวงที่จะออกตามมาด้วย

ค่าธรรมเนียมพิเศษใน พรบ.การส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานคืออะไร ร่างฉบับใหม่ปรับอะไรบ้าง

ค่าธรรมเนียมพิเศษคือค่าธรรมเนียมที่โรงงานควบคุม/อาคารควบคุมที่ไม่ปฏิบัติตามกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้องกับการจัดการพลังงาน กล่าวคือ 1. ไม่ทำระบบการจัดการพลังงานส่งรายงานการจัดการพลังงาน หรือ 2.ไม่แต่งตั้งผู้รับผิดชอบพลังงานให้คุณสมบัติและจำนวนที่สอดคล้องกับกฎหมาย จะต้องจ่ายให้กับหน่วยงานที่ระบุในกฎหมาย

โดยระบุว่า อัตราค่าธรรมเนียมพิเศษให้คำนึงถึง ส่วนต่างระหว่าง “ค่าไฟฟ้าที่ ผู้ใช้จ่ายจริง” กับ “ต้นทุนจริงในการผลิตและจ่ายไฟฟ้า” ซึ่งต้นทุนดังกล่าวรวมถึง ค่าลงทุนระบบ ค่าเชื้อเพลิง ค่าบำรุงรักษา ผลกระทบสิ่งแวดล้อม เป็นต้น

เรียกง่ายๆ ว่าจะต้องมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมจากค่าไฟฟ้าที่สถานประกอบการจ่ายให้กับการไฟฟ้านั่นเอง

ซึ่งกฎหมายที่ใช้อยู่ ระบุให้ ทาง กฟผ. กผน. และ กผภ. เป็นฝ่ายเรียกเก็บค่าธรรมเนียมพิเศษนี้พร้อมกับค่าไฟฟ้าปกติ และนำค่าธรรมเนียมพิเศษที่จัดเก็บได้ส่งให้กับกองทุนเพื่อการส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน

แต่ร่าง พรบ. ฉบับใหม่ ระบุว่า ผู้จัดเก็บค่าธรรมเนียมพิเศษนี้ เป็น กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน ซึ่งการคำนวณอัตราค่าธรรมเนียมจะเป็นไปตามกฎกระทรวงที่จะออกมาหลังจากนี้อีกทีหนึ่ง

ค่าธรรมเนียมพิเศษเหล่านี้ เป็นเงินทุนส่วนหนึ่งให้กับสถานประกอบการต่างๆที่จะขอสิทธิสนับสนุนจากกองทุนเพื่อการส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน เพื่อดำเนินการประหยัดค่าใช้จ่ายในด้านพลังงานของตนเอง

สุดท้ายนี้ก็ต้องรอดูว่ารูปแบบค่าธรรมเนียมพิเศษนี้จะเป็นอย่างไรต่อไป

โรงงงานควบคุมและอาคารควบคุมมีโอกาสที่จะได้รับเงินสนับสนุนในเรื่องการจัดการพลังงานเพิ่มมากขึ้น ในกรณีที่ร่าง พรบ. การส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน ฉบับใหม่ มีการประกาศใช้

ทั้งนี้เนื่องมาจากการปรับเปลี่ยนกฎหมายฯหลายมาตรา ซึ่งสรุปได้คร่าวๆดังนี้

1.เงินที่เข้ากองทุนฯจะเพิ่มมากขึ้นจากค่าปรับพินัยและค่าธรรมเนียมพิเศษที่เรียกเก็บจากโรงงาน/อาคารควบคุมที่ไม่ได้ปฏิบัติตามกฎหมาย

2.รายได้ของกองทุนฯ ไม่ต้องส่งกระทราวงการคลัง ทำให้กรรมการกองทุนฯมีงบมากขึ้นในการบริหารจัดการ

3.องค์ประกอบของคณะกรรมการกองทุนฯ เปลี่ยนไป จาก รองนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน เปลี่ยนเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานเป็นประธาน จึงทำให้การพิจารณาในวาระต่างๆ มีความคล่องตัวมากยิ่งขึ้น

ล่าสุดจากการแถลงนโยบายของรัฐบาลต่อรัฐสภาเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2568 นายอรรถพล ฤกษ์พิบูลย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ได้อภิปรายต่อที่ประชุมถึงรายละเอียดของนโยบายด้านพลังงานว่า

จะสนับสนุนการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานในภาคอุตสาหกรรมผ่านกลไก”กองทุนเพื่อการส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน”

ครั้งหน้าเราจะมาดูกันว่า ค่าธรรมเนียมพิเศษ คืออะไร และร่าง พรบ. ฉบับใหม่จะมีการเปลี่ยนแปลงเป็นอย่างไรบ้าง

มาต่อกันด้วยเรื่องผู้รับผิดชอบ

การพ้นหน้าที่ของผู้รับผิดชอบพลังงานมีหลายรูปแบบ เช่น

1.โรงงาน/อาคารควบคุม ปิดกิจการ

2.แจ้งพ้นหน้าที่เป็นหนังสือให้อธิบดีทราบ

3.พบหลักฐานว่า ผู้รับผิดชอบพลังงานไม่ได้ปฏิบัติงานในสถานประกอบการที่แจ้งไว้

นอกจากนี้ ร่าง พรบ. ฉบับใหม่ยังได้ระบุไว้อีกว่า ผู้รับผิดชอบพลังงานจะต้องได้รับการขึ้นทะเบียน จาก พพ. โดยจะกำหนดให้มีอายุ 5 ปีนับแต่วันแรกที่ขึ้นทะเบียน และอาจต้องทำการต่ออายุตามที่อธิบดีกำหนด

ซึ่งตรงนี้เป็นอะไรที่เปลี่ยนแปลงไปจาก พรบ.ฉบับปัจจุบัน เพราะปัจจุบันผู้รับผิดชอบพลังงานที่ขึ้นทะเบียนกับ พพ. จะไม่มีการกำหนดอายุสิ้นสุดในทะเบียน แต่ฉบับใหม่จะมีการกำหนดอายุที่ 5 ปี

สุดท้ายก็ต้องรอดูรายละเอียดส่วนขยายของตัวกฎหมายฉบับใหม่ต่อไป

ครั้งหน้า เราจะไปดูเรื่องกองทุนเพื่อการส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานกัน ว่ามีอัพเดทอะไรบ้าง

มาต่อกันที่ขนาดของโรงงาน/อาคารควบคุมกันครับ

ก่อนหน้านี้จะมีการแบ่งเป็น 2 ระดับ ได้แก่ ขนาดเล็กและขนาดใหญ่ โดยดูจากขนาดหม้อแปลงหรือการใช้พลังงาน

ร่าง พรบ. ฉบับใหม่ จะทำการแบ่งเป็น 3 ระดับ โดยจะมี

1.ระดับการใช้พลังงานน้อย (ขนาดเล็กเดิม)

2.ระดับการใช้พลังงานปานกลาง (ปรับ ขนาดใหญ่เดิม ให้เป็นระดับปานกลาง)

3.ระดับการใช้พลังงานสูง (เพิ่มเข้ามาใหม่ โดยแบ่งจากขนาดหม้อแปลง 11750 kVA หรือ การใช้พลังงานมากกว่า 200 ล้านเมกะจูล)

จำนวนและคุณสมบัติของผู้รับผิดชอบพลังงานสำหรับ ระดับการใช้พลังงานน้อยและปานกลาง ยังคงเหมือนขนาดเล็กและขนาดใหญ่ เดิม

กล่าวคือ ระดับการใช้พลังงานน้อย จะต้องมีผู้รับผิดชอบพลังงานอย่างน้อย 1 คนและระดับการใช้พลังงานปานกลางจะต้องมีผู้รับผิดชอบพลังงานอย่างน้อย 2 คน ซึ่ง 1 ในนั้นจะต้องเป็นผู้รับผิดชอบพลังงานอาวุโส

ส่วนระดับการใช้พลังงานสูง จะต้องมีผู้รับผิดชอบพลังงานอย่างน้อย 3 คน ซึ่ง 1 คนในนั้นจะต้องเป็นผู้รับผิดชอบพลังงานอาวุโส

เพิ่มเติมสำหรับหน่วยงานราชการระบุให้ผู้รับผิดชอบพลังงานมีความยืดหยุ่นและสำหรับภาคเอกชนระบุให้จะต้องมีผู้รับผิดชอบพลังงานตามกฎหมายกำหนด

ครั้งหน้า เราจะมาดูสิ่งที่เพิ่มเข้ามาใหม่สำหรับผู้รับผิดชอบพลังงานกันครับ

วันนี้มาด้วยเรื่องผ่อนผันว่าจะมีอะไรอัพเดทบ้าง

ร่าง พรบ. ฉบับใหม่ จะยกเลิกให้โรงงาน/อาคารควบคุมยื่นเรื่อง ผ่อนผัน หากมีการใช้พลังงานต่ำกว่าขนาดหรือปริมาณที่กำหนด

พูดง่ายๆว่า จะยกเลิกเรื่องการยื่นเรื่องขอผ่อนผัน โดยจะเว้นแต่มีกรณีฉุกเฉินเท่านั้นที่จะให้อำนาจอธิบดีประกาศเรื่องผ่อนผันได้ตามสถานการณ์

ดังนั้นต่อไป หลังจาก พรบ.ฉบับใหม่ประกาศใช้ โรงงาน/อาคาร ควบคุมทุกแห่ง จะต้องส่งข้อมูลรายงานการจัดการพลังงานทุกปี ไม่สามารถผ่อนผันได้แล้ว

ครั้งหน้าจะมาดูเรื่องการแบ่งขนาดของโรงงาน/อาคารควบคุมใหม่ รวมทั้งการกำหนดจำนวนและคุณสมบัติของผู้รับผิดชอบพลังานกันครับ